Aktualności

Klauzula rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika już w Ordynacji podatkowej

Last update on 9 czerwca 2016.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw wprowadzająca art. 2a, wyrażający zasadę rozstrzygania wszelkich niedających się rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść podatnika (zasada in dubio pro tributario).

Omawiana nowelizacja budziła dotychczas wiele wątpliwości dotyczących zakresu oraz sposobu jej stosowania, w szczególności co do podmiotowego oraz przedmiotowego zakresu wynikającej z niej ochrony. Podnoszono w szczególności, że zasada in dubio pro tributario będzie odnosić się tylko do wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a nie wątpliwości w sprawie stanu faktycznego czy tego, jak do stanu faktycznego powinien zostać zastosowany dany przepis, co w rezultacie będzie przesądzać o znikomym znaczeniu klauzuli.

Wychodząc naprzeciw wątpliwościom podatników związanym ze stosowaniem klauzuli, 29 grudnia 2015 r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną (o sygnaturze nr PK4.8022.44.2015), w której wyjaśnił wiele kwestii związanych ze stosowaniem nowego przepisu przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej.

W wydanej interpretacji Minister Finansów podkreślił, że zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika dotyczy tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego. Jeśli jednak organ podatkowy natrafi na wątpliwości co do znaczenia przepisu w konkretnej sytuacji faktycznej, a wątpliwości tych nie będzie można usunąć w trakcie prawidłowo prowadzonej wykładni przepisów prawa podatkowego, to wówczas na podstawie klauzuli, powinien on przyjąć to rozumienie przepisów, które jest korzystniejsze dla podatnika.

Warto zaznaczyć, że jak można przeczytać w interpretacji ogólnej, chociaż klauzula jest adresowana bezpośrednio do organów podatkowych, to jej pośrednimi adresatami są również podatnicy. Oznacza to, że mogą oni powoływać się na klauzulę i żądać jej zastosowania przez organ podatkowy w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości interpretacyjne. W wykładni Ministra Finansów, nowy przepis chroni nie tylko podatników, ale także inne podmioty obciążone obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa podatkowego m.in płatników, inkasentów oraz ich następców prawnych.

Ministerstwo zwróciło uwagę, że rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika powinno mieć miejsce zarówno na etapie interpretacji przepisów prawa podatkowego jak też postępowań podatkowych. Natomiast ewentualna odmowa zastosowania klauzuli przy wydaniu rozstrzygnięcia będzie pociągać konieczność uzasadnienia przez organ, że „podatnik, wysuwając inną argumentację i stawiając tezę o istnieniu niedających się usunąć wątpliwości, nie ma racji, gdyż np. powoływał nieadekwatne do stanu faktycznego przepisy, przyjmował błędne założenia interpretacyjne, mylił się w rozumowaniu, bądź też jego argumentacja była na tyle słaba w zestawieniu z argumentacją przeciwną, że nie można uznać istnienia niedających się usunąć wątpliwości”.

Co istotne, niezastosowanie zasady wynikającej z klauzuli, w sytuacji gdy istnieją ku temu przesłanki, będzie stanowiło podstawę do kwestionowania legalności działania organów podatkowych przez sądy administracyjne.

Minister Finansów wyjaśnił również co należy rozumieć przez korzyść podatnika. Zgodnie z zaprezentowaną interpretacją tego pojęcia jest to takie rozwiązanie prawne, które pośród zaistniałych jest dla niego optymalne. Najczęściej będzie to wyjście zaproponowane przez samego podatnika dokonującego odpowiedniego rozliczenia i uzasadniającego swoje podejście w toku ewentualnego postępowania podatkowego Zawarte w interpretacji ogólnej wyjaśnienie dotyczące stosowania klauzuli daje nadzieję, że nie pozostanie ona jedynie martwym przepisem i będzie miała znaczący wpływ na stosowanie prawa podatkowego. Podatnicy powinni jednak zachować ostrożność i nie kierować się automatycznym przekonaniem, że w przypadku stosowania w ich sprawie niejasnego przepisu będą podlegali automatycznej ochronie. Na ostateczną ocenę klauzuli należy bowiem poczekać do wydania na jej podstawie pierwszych rozstrzygnięć zapadających w konkretnych stanach faktycznych.

Następny wpis

Poprzedni wpis

Podobne wpisy